De spijker die uitsteekt

De spijker die uitsteekt

Fotograaf: Akio Kon/Bloomberg via The Japan Times

We halen eens een klassieker binnen het genre aan: “de spijker die uitsteekt, ontmoet de hamer.” Het is een geliefde zinsnede als men spreekt over de Japanse maatschappij. Hoewel wij op dit blog graag stereotypes ontkrachten, spookt dit gezegde vandaag toch door mijn hoofd.

Tijdens mijn bezoeken aan Japan zijn er regelmatig dagen waarop ik niet in touw ben met klanten. Om een dergelijke dag alsnog bij de kladden te grijpen, zorg ik dat ik de deur uitga. De gemiddelde zzp’er zal het met mij eens zijn dat het idyllische concept “thuiswerken” na de eerste weken iets van haar charme verliest. Voor mij was de grens al vroeg bereikt, toen ik dreigde te verzanden in een routine waarin ik, na de eerste mailronde, rond koffietijd mijn vege lijf richting de douche hees, en mij zodoende terugvocht naar de beschaafde wereld.

Sindsdien zorg ik ervoor dat ik op dergelijke dagen op een plek zit waar ook andere mensen zijn. In Osaka zit ik vaak in Cafe Lab, een prettige, open ruimte met genoeg stopcontacten voor mensen die niet terugdeinzen voor de halve marathon schermstaren.

Cafe Lab in Osaka

Vandaag bekruipt mij op het station een licht gevoel van onbehagen. Iedereen die er ouder uitziet dan een student heeft een pak aan, en in de meeste pakken zit een heer. De pakken lopen allemaal doelgericht naar Kantoor. Als ik mij onttrek uit de chaotische stroming van Osaka CS, voelt het ergens alsof dit niet de bedoeling is. Het feit dat ik het tempo van de dag bepaal, is een prettige gedachte, maar ik merk dat er ergens in mijn onderbewust een sociale reflex mij wil doen geloven dat ik iets fout doe omdat ik niet meezwem met een schol salarymen.

Het zijn dit soort momenten die mij regelmatig tot nadenken zetten over de manier waarop het leven is gestructureerd in Japan. Eerder werd ik hiermee geconfronteerd toen ik 27 werd. Tijdens mijn eerstvolgende bezoek aan Japan, vroeg mijn omgeving mij plots uit alle hoeken wanneer ik ging trouwen. Het huwelijk is in Japan veel meer een instituut dan in Nederland, de industrie erachter is enorm, en mijn Facebook-timeline doet er braaf aan mee.

Vaak voelt het alsof er voor elke trede op de maatschappelijke ladder een vooraf uitgestippelde route gevolgd dient te worden. Doet men dit niet, dan valt dit inderdaad op. “Waar heb je gestudeerd?” “Bij welk bedrijf werk je?” “Wanneer ga je trouwen?” “Wanneer krijg je kinderen?” Als buitenlander is het relatief eenvoudig om je hieraan te onttrekken, maar voor de gemiddelde Japanner is dit lastiger. Onder de recent herverkozen premier Shinzo Abe klimt de economie nog steeds, maar of ook de werkcultuur op een betekenisvolle manier zal veranderen blijft de vraag.

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *