Trump en Abe: zand over het verleden

Trump en Abe: zand over het verleden

Bron: Japan PM Shinzo Abe: ‘I have great confidence in Trump’ (BBC)

Gisteren bracht premier Shinzo Abe als eerste wereldleider een bezoek aan komend president Donald Trump. Aan de foto te zien, hebben beide heren het kostelijk naar hun zin gehad in het gouden paleis van The Donald. Gelukkig maar, want de uitspraken van Trump tijdens de verkiezingen baarden Japan zorgen. De gelegenheidsrepublikein leek ervoor te pleiten dat Japan voortaan haar eigen boontjes gaat doppen in Azië, terwijl Amerika zich toedekt met de warme deken van het globale isolationisme. Toch hebben Trump en Abe genoeg overeenkomsten, waaronder hun beperkte blik op het verleden.

Donald Trump werd tot dusver voornamelijk bejubeld door gelijkgestemden die net als hij doemscenario’s schetsen over de ondergang van hun respectievelijke naties. Het weren van bruine mensen zou alles moeten oplossen, maar net zoals Nigel Farage de benen nam na het Brexit-referendum, lijkt de muur van Trump een hek te worden en zal onze eigen Geert zich nog achter de oren moeten krabben als hij straks met zijn deïslamiseringsplannen de rechten van de mens moet schenden.

Donald, Geert en Nigel

Bron: de Twitter van Geert en Nigel

In tegenstelling tot de VS, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, wordt Japan veelal gezien als een homogene maatschappij. Hierbij wordt vaak achterwege gelaten dat dit deels het gevolg is van het marginaliseren van minderheden, alsmede een soort omgekeerde integratiecursus uit het verleden, waarbij Hokkaidō en het Ryūkyū-koninkrijk (het huidige Okinawa) werden geannexeerd. De geforceerde assimilatie van de lokale volkeren ging destijds gepaard met een curriculum bestaande uit slavernij, het verbieden van de lokale taal, en het wissen van de oorspronkelijke cultuur.

De ironie wil dat het huidige Japan wegens een schrijnend tekort aan nieuwe Japanners juist mensen van buitenaf nodig heeft om de economie draaiende te houden. Japan kampt al decennia met de voorschrijdende vergrijzing, maar ook in Europa en de VS neemt het aandeel van ouderen in de bevolking al jaren toe.

Trump wil daarentegen geen buitenlanders, maar banen en dollars uit het buitenland terughalen naar Amerika. Toen hij sprak over het terugtrekken van de Amerikaanse militarire aanwezigheid die sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is gestationeerd in Japan, leidde dit tot onzekerheid in de regio. Gezien Trumps afkeer voor China mag het echter geen verrassing zijn dat hij in Japan toch een belangrijke partner ziet.

Japan is de grootste Aziatische bondgenoot van de VS en ook premier Abe is er niet vies van om zo nu en dan modder richting China te gooien. Daarnaast tracht Abe al jaren om zonder mandaat van het volk de grondwet te herschrijven zodat Japan wederom kan beschikken over een leger, in plaats van over zelfverdedigingstroepen. De media mag zich van Abe niet te veel met dergelijke overheidszaken bemoeien, met als resultaat regelgeving die verslaggevers niet langer toestaat “staatsgeheimen” te verslaan. De definitie hiervan wordt volledig bepaald door de Japanse overheid. Gezien Trumps uitlatingen over de media, zal het Japanse beleid hem zijn vingers doen aflikken.

Japan en de Verenigde Staten excelleren tevens in het propageren van hun eigen exceptionalisme. Amerika heeft haar titel als greatest country on earth verkwanseld, maar Trump kan haar in ere herstellen. Om dit te verwezenlijken spreekt Trump onder andere over moslimregisters. Voor de implementatie hiervan noemt een voormalig campagnemedewerker als voorbeeld de internering van Amerikaanse Japanners ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.

Abe wil op zijn beurt van Japan weer een militaire grootmacht maken en haar zodoende terugbrengen naar de gloriedagen van zijn grootvader Nobusuke Kishi, minister in het Tōjō-regime van 1941 tot 1944. De koers die Trump en Abe varen lijkt de geschiedenis volledig buiten beschouwing te laten, of zelfs te herschrijven.

De tijd zal leren wat de verkiezing van Donald Trump zal betekenen voor Japan. Het feit dat Trump en zijn Republikeinen veel van dezelfde nationalistische idealen aanhangen als Abe en zijn grootvader baart echter zorgen over de heropkomst van nationalisme, in het bijzonder als daarbij misstappen uit het verleden genegeerd worden.

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *